Cztery uszy — arkusz samoobserwacji | Szkoła Mentorów APP

Każda wypowiedź ma cztery warstwy. Każdy z nas ma „czworo uszu”. To, którym uchem słuchamy najczęściej — i którą warstwą najczęściej nadajemy — kształtuje całą naszą obecność w relacji mentorskiej.

Ten arkusz składa się z dwóch części. Część I bada, jak słuchasz — jak spontanicznie odbierasz wypowiedzi innych. Część II bada, jak nadajesz — którą warstwą komunikatu posługujesz się najczęściej.

W każdej sytuacji wybierz odpowiedź, która najprawdopodobniej byłaby Twoją pierwszą, spontaniczną reakcją. Nie tę, którą uważasz za „najlepszą” lub „najbardziej rozsądną”. Nie ma odpowiedzi prawidłowych ani błędnych.

To nie jest test psychometryczny ani diagnoza. To zaproszenie do uważności wobec własnych nawyków komunikacyjnych — narzędzie samoobserwacji, które zwraca uwagę tam, gdzie zwykle jej nie kierujemy. Wynik traktuj jako materiał do refleksji, nie jako etykietę.

Odpowiedziano na 0 z 20 sytuacji

Słuchanie · Sytuacja 1

Stoisz w kolejce do piekarni. Czekasz już od dłuższego czasu. W końcu Twoja kolej i szybko mówisz, co chcesz kupić. Sprzedawczyni marszczy brwi i mówi: „Proszę wolniej. Dzisiaj jest zwariowany dzień.”

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Zgadzasz się z nią, że dzisiaj dużo się dzieje. b.Denerwuje Cię, że sprzedawczyni potraktowała Cię tak niegrzecznie, zamiast się pospieszyć. c.Mówisz sprzedawczyni, że wcale tak się nie spieszysz. d.Wyobrażasz sobie, że bycie na jej miejscu musi być naprawdę stresujące.

Słuchanie · Sytuacja 2

Na korytarzu spotykasz kolegę z innego działu, którego poznałeś rok temu na warsztatach. Kolega Cię nie pozdrawia.

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Podejrzewasz, że jego myśli są gdzie indziej. b.Uważasz to za normalne, że po pewnym czasie można już kogoś nie pamiętać. c.Uważasz, że to nieuprzejme, że Twój kolega Cię ignoruje. d.Przypuszczasz, że chce, żeby go zostawić w spokoju.

Słuchanie · Sytuacja 3

Twój przyjaciel Michał zaprosił Cię na przyjęcie. Nieznana Ci osoba płci przeciwnej, mniej więcej w tym samym wieku, pyta Cię w trakcie: „A skąd znasz Michała?”

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Przypuszczasz, że jest osobą towarzyską i lubi kontaktować się z innymi. b.Masz wrażenie, że jest Tobą zainteresowany/-a i chciałby/chciałaby Cię poznać. c.Przypuszczasz, że zna tu niewiele osób i świadomie poświęcasz mu/jej czas. d.Zastanawiasz się, jak długo znasz Michała, odpowiadasz na pytanie i nic przy tym nie myślisz.

Słuchanie · Sytuacja 4

Kolega, do którego masz stosunek raczej zdystansowany, przychodzi do Twojego biura na spotkanie i mówi: „Oj, tu jest dość duszno.”

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Stwierdzasz: „Może tak być. Nie otwieraliśmy jeszcze dzisiaj okna.” b.Kolega najwyraźniej chce Cię prosić o przewietrzenie. c.Masz wrażenie, że Twój kolega przywiązuje dużą wagę do świeżego powietrza. d.Myślisz, że może sobie pójść, jeśli mu tutaj coś nie odpowiada.

Słuchanie · Sytuacja 5

Wracasz do domu zmęczony/-a po długim dniu w biurze, w ciepły letni wieczór. Twój partner/partnerka pyta Cię: „Chcesz najpierw wziąć prysznic?”

Twoja spontaniczna reakcja — partner/partnerka chce w ten sposób powiedzieć:

a.że brzydko pachniesz. b.że dba o Twoje samopoczucie i ma nadzieję, że prysznic dobrze Ci zrobi. c.że prysznic orzeźwia po męczącym dniu. d.że powinieneś/-aś wziąć prysznic.

Słuchanie · Sytuacja 6

Otrzymujesz telefon od klienta. Klient mówi z niewątpliwą ironią: „Aż nie wierzę, że udało mi się Pana/Panią złapać. Próbowałem się z Panem/Panią skontaktować przez cały ranek i ciągle było zajęte.”

Ty odpowiadasz:

a.wewnętrznie podrażniony/-a: „A o co chodzi?” b.z szczerym współczuciem: „To irytujące, że było tak często zajęte.” c.próbując rozbroić irytację: „Przykro mi. W czym mogę Panu/Pani pomóc?” d.neutralnie: „A o co chodzi?”

Słuchanie · Sytuacja 7

Umówiłeś/-aś się na spotkanie ze swoim przełożonym, ponieważ masz pytania techniczne. Kiedy wchodzisz do jego biura, nie podnosi wzroku znad ekranu i po prostu kontynuuje pracę na komputerze, mówiąc: „Wal śmiało, o co chodzi. Słucham Cię.”

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Starasz się mówić zwięźle, aby nie przerywać zbyt długo przełożonemu w pracy. b.Masz wrażenie, że Twój szef jest zestresowany i dlatego stara się robić dwie rzeczy naraz. c.Uważasz, że to nietaktowne, że Twój szef kontynuuje pracę, kiedy z nim rozmawiasz. d.Zadajesz pytania i prawie nie zauważasz, że Twój szef nadal patrzy na ekran.

Słuchanie · Sytuacja 8

Podczas ożywionej dyskusji z przyjaciółmi przyjaciel mówi Ci ostrym tonem: „Przerwałeś/-aś mi już trzeci raz!”

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Możesz zrozumieć, że Twój przyjaciel jest zdenerwowany, że mu przerwano. b.Zastanawiasz się, czy to prawda, że przerwałeś/-aś mu już trzy razy. c.Próbujesz teraz już więcej mu nie przerywać. d.Czujesz się zaatakowany/-a i ośmieszony/-a.

Słuchanie · Sytuacja 9

Od roku pracujesz w grupie projektowej nad rozwojem nowego oprogramowania. Dzisiaj prezentujesz aktualny stan prac nad projektem kierownikom swojego działu. Po zakończeniu prezentacji kierownik działu mówi: „I to zajęło grupie projektowej rok?”

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Ty odpowiadasz: „Tak, tworzenie oprogramowania trwa dłużej niż oczekiwano.” b.Wyczuwasz niecierpliwość szefa działu i mówisz: „Mam nadzieję, że teraz sprawy potoczą się szybciej. Zrobimy wszystko, co w naszej mocy, aby zakończyć na czas.” c.Masz wrażenie, że Twój szef jest pod ogromną presją i mówisz: „Wiem, że czas nagli. Rozumiem, że oczekiwałby Pan wyników szybciej.” d.Możesz uznać te uwagi za poniżające, ale starasz się nie okazywać złości na to głupie pytanie.

Słuchanie · Sytuacja 10

Kiedy Twój kolega, z którym masz neutralne relacje, spogląda na listę dyżurów przy telefonie, mówi: „Cóż, nie mogę nawet znaleźć Twojego nazwiska w piątki!” Rzeczywiście, prawie nie dyżurujesz w piątki przy telefonie, ponieważ Twój kolega Andrzej zaproponował Ci przejęcie piątkowej zmiany, jeśli weźmiesz jego godziny w poniedziałki. Chętnie to zaakceptowałeś/-aś.

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Ty odpowiadasz: „Tak, zamieniłem/-am się z Andrzejem. Ale jeśli chcesz, mogę również zamienić się z Tobą na jeden czy drugi piątek.” b.Irytuje Cię wrażenie, że kolega posądza Cię o niekoleżeńskie zachowanie. c.Ty odpowiadasz: „To prawda. Andrzej pracuje za mnie w piątki, a ja za niego w poniedziałki.” d.Możesz zrozumieć, że Twój kolega uważa, że to niesprawiedliwe, że nie bierzesz na siebie obowiązków w piątki, i wyjaśnić mu, jak to się dzieje.

Słuchanie · Sytuacja 11

Siedzisz w domu przy śniadaniu i czytasz biznesowy dodatek gazety. Po chwili Twój rozmówca zadaje pytanie: „Powiedz mi, co jest takiego ciekawego do przeczytania?”

Odpowiadasz:

a.„Przeszkadza Ci, że czytam, prawda?” b.„To raport dotyczący naszej sytuacji gospodarczej w tym roku.” c.„Jeszcze tylko przez chwilę poczytam.” d.„Okej, zaraz skończę.”

Słuchanie · Sytuacja 12

Na spotkaniu dotyczącym usprawnienia procesów w pracy opowiadasz się za bardziej elastycznym przydzielaniem niektórych zadań. Pan Maciejewski, starszy kolega, stanowczo protestuje: „Tak nie można. To będzie całkowity chaos.”

Twoja spontaniczna reakcja:

a.Denerwuje Cię, że Twój kolega w taki sposób odrzuca Twoją propozycję. b.Próbujesz zmienić propozycję, aby pan Maciejewski był zadowolony z rozwiązania. c.Ponownie wyjaśniasz panu Maciejewskiemu zalety swojego rozwiązania. d.Zauważasz, że pan Maciejewski przywiązuje wagę do precyzyjnych przepisów, i starasz się dokładnie zrozumieć, jakie ma zastrzeżenia.

Skończyłeś/-aś część o słuchaniu. Teraz druga połowa.

Nadawanie · Sytuacja 1

Współpracownik kolejny raz oddaje Ci dokument z błędami. Postanawiasz mu o tym powiedzieć. Najprawdopodobniej powiesz:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„W tym dokumencie są trzy błędy w tabelach na stronach 4 i 7.” b.„Trochę mnie martwi to, że trzeci raz z rzędu znajduję błędy w Twoich materiałach.” c.„Sprawdź jeszcze raz, zanim mi to oddasz następnym razem.” d.„Mam wrażenie, że za mało uważasz na to, co do mnie trafia.”

Nadawanie · Sytuacja 2

Wracasz wieczorem do domu po wyczerpującym dniu. W kuchni panuje bałagan po posiłku, którego nie jadłeś/-aś. Najprawdopodobniej powiesz domownikom:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„Jestem zmęczony/-a i marzyłem/-am o tym, żeby wejść do czystej kuchni.” b.„Posprzątajcie, proszę, po sobie.” c.„Zlew jest pełny, talerze stoją na blacie.” d.„Mam wrażenie, że to ja zawsze sprzątam.”

Nadawanie · Sytuacja 3

Twoja mentee przychodzi na trzecie z kolei spotkanie nieprzygotowana. Mówisz:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„Następnym razem prześlij mi swoje przemyślenia dzień przed spotkaniem.” b.„To trzecie spotkanie, na które przychodzisz bez przygotowania.” c.„Zaczynam się zastanawiać, czy ten proces jest dla Ciebie ważny.” d.„Mam poczucie, że nie traktujesz naszego kontraktu poważnie.”

Nadawanie · Sytuacja 4

Zostałeś/-aś poproszony/-a o zrobienie czegoś, na co naprawdę nie masz ochoty i czasu. Mówisz:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„Mam już zaplanowane trzy duże zadania na ten tydzień.” b.„Czuję, że to byłoby dla mnie za dużo w tym momencie.” c.„Poproś, proszę, kogoś innego — albo przesuńmy to na przyszły miesiąc.” d.„Często dostaję od Ciebie takie prośby w ostatniej chwili.”

Nadawanie · Sytuacja 5

Zauważasz, że na spotkaniu zespołu nikt nie zabiera głosu po Twojej propozycji. Zapada cisza. Mówisz:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„Czuję się trochę nieswojo w tej ciszy.” b.„Wygląda na to, że propozycja nie wywołała entuzjazmu.” c.„Powiedzcie, proszę, co o tym myślicie.” d.„Cisza trwa już chwilę.”

Nadawanie · Sytuacja 6

Wybierasz prezent dla osoby bliskiej. Wręczając go, mówisz:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„Pamiętam, jak kiedyś mi o tym opowiadałeś/-aś.” b.„Bardzo się cieszyłem/-am, kiedy go znalazłem/-am.” c.„To jest pierwsze wydanie z 1972 roku.” d.„Otwórz, ciekawa jestem Twojej reakcji.”

Nadawanie · Sytuacja 7

Twój zespół spóźnia się z projektem. Na spotkaniu statusowym mówisz:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„Musimy w tym tygodniu nadrobić dwa dni.” b.„Jesteśmy 48 godzin za harmonogramem na trzech zadaniach.” c.„Mam wrażenie, że nie wszyscy traktujemy te terminy tak samo.” d.„Zaczynam być zaniepokojony/-a sytuacją.”

Nadawanie · Sytuacja 8

Po sesji feedbacku z mentorem słyszysz coś, co Cię porusza. Postanawiasz odpowiedzieć. Mówisz:

Twoja spontaniczna reakcja:

a.„Odebrałem/-am od Ciebie trzy konkretne uwagi.” b.„To, co powiedziałeś/-aś, mocno mnie poruszyło.” c.„Mam wrażenie, że tym razem rozmawialiśmy zupełnie inaczej niż wcześniej.” d.„Daj mi, proszę, kilka dni z tym pobyć — wrócimy na następnym spotkaniu.”

Odpowiedz na wszystkie 20 sytuacji

Twój profil

Cztery uszy, dwa kierunki

Jak słuchasz · jak nadajesz

Część I — Jak słuchasz

Część II — Jak nadajesz

Pytania do refleksji mentorskiej

Które ucho dominuje, gdy słucham mentee? Co dzięki temu wychwytuję, a czego mogę nie zauważać?
Czy ucho, którym najczęściej słucham, to jest to samo ucho, którym nadaję? Co to mówi o mnie jako mentorze?
W jakich sytuacjach mentoringowych moja dominacja jednego ucha pomaga, a kiedy ogranicza relację?
Które ucho jest u mnie najsłabiej rozwinięte? Jakiego rodzaju mentee i jakich tematów mogę nie obsługiwać dobrze?
Gdzie moje ucho relacji bywa „uchem drażliwym” — odbiera atak tam, gdzie go nie ma?
Co jednego, konkretnego, mogę zrobić w najbliższym tygodniu, by świadomiej używać innego ucha?

Zachowaj swój wynik

Pobierz PDF, aby przynieść wynik na sesję lub dołączyć do dokumentacji procesu mentoringowego.

Imię i nazwisko (opcjonalnie)